بیلداپ یا بازسازی دندان و تفاوت آن با روکش دندان

بیلداپ یا بازسازی دندان و تفاوت آن با روکش دندان

بیلداپ یا بازسازی دندان یکی از درمان‌هایی است که مصداق رویکردی محافظه‌کارانه است.درمانی که با حفظ و کمک گرفتن از بافت اندک باقی‌مانده دندان، نسج از دست رفته‌ی آن بازسازی می‌گردد.
رویکرد درمانی، وابسته به ماده و وسیله نیست. رویکرد، خط مشی درمان را توسط پزشک تعیین می‌کند، حال با هر ماده و وسیله‌ای که در دست دارد. این که حفظ کند و نگاه دارد یا بتراشد و بردارد.

 بیلداپ یا بازسازی دندانی (تفاوت بین روکش دندان و بیلداپ و مواد استفاده شده در بیلداپ دندان )

دندان هایی که در اثر پوسیدگی و یا شکستگی میزان زیادی از نسج خود را از دست میدهند ، نیاز به درمان ریشه ( روت کانال تراپی ) خواهند داشت و پس از درمان ریشه ، تاج آنها باید بازسازی گردد .جهت بازسازی تاج این دندان ها راه حل های متفاوتی وجود دارد از جمله :

درمان پروتزی ( روکش کردن دندان)

درمان ترمیمی ( بیلداپ دندان ) 

 درمان پروتزی ( روکش کردن دندان )

کراون و یا روکش دندانی زمانی درمانی مناسب محسوب می شود که بافت دندانی به میزانی از دست رفته است که امکان بازسازی آن با کمک مواد ترمیمی به طور مستقیم وجود ندارد ، که در این حالت باید درمان دندان به طور غیر مستقیم و به کمک لابراتوار انجام شود . به این ترتیب که پس از آماده سازی دندان ، از دندان قالب تهیه شده ، به لابراتوار فرستاده می شود تا روکش مناسب دندان تهیه و نهایتا به روی دندان چسبانده شود .
اما زمانی که حداقلی از بافت دندانی جهت گیر ماده ی ترمیمی وجود دارد ، می توان بسته به شرایط دندان و محل قرارگیری آن از آمالگام و یا کامپوزیت ، برای بازسازی و یا بیلداپ دندان استفاده نمود.

 درمان ترمیمی ( بیلداپ دندان )

در بیلداپ های دندانی آنچه که از اهمیت فراوانی برخوردار است ، رعایت اصول بیومکانیک به طور صحیح در این درمان هاست . اگر بازسازی این دندان های تضعیف شده که معمولا درمان ریشه شده اند و میزان زیادی از عاج دندانی خود را از دست داده و دیواره های ضعیفی دارند ، به همان صورت که ترمیم حفره های سطحی و متوسط دندان انجام می شود ، صورت بگیرد ، معمولا محکوم به شکست خواهد بود و بسیاری از اوقات نه تنها ماده ی پرکردگی و ترمیم دندان می شکند بلکه بافت دندانی نیز دچار شکستگی می گردد.
در بعضی از موارد متاسفانه این شکستگی آنقدر عمیق است که درمان های بعدی را غیرممکن ساخته و دندان به ناچار باید کشیده و خارج گردد . عدم شناخت از قوانین بیومکانیک و عدم رعایت آن در بازسازی دندان ها و تجربه ی تلخ شکست غیر قابل درمان دندان ها است که هنوز عده ای از درمانگران را وادار به این انتخاب قدیمی و یکسان و غیر قابل انعطاف در مورد تمامی دندان ها می کند که هر دندان درمان ریشه شده ای لزوما باید کلاهکی به نام روکش برای جلوگیری از شکست بر سر نهد .

  چه تفاوتی بین روکش های دندانی و بیلداپ دندان وجود دارد ؟

بر خلاف روکش دندان که بافت دندانی باقیمانده به میزان بسیار زیادی (۱٫۵ تا ۲ میلیمتر دور تا دور دندان ) باید تراش بخورد ، در بیلداپ دندان ها تقریبا تمامی نسج باقیمانده ی دندانی حفظ می گردد و تراش تنها محدود به کوتاه کردن دیواره های ضعیف دندان است که سپس توسط ماده ی ترمیمی پوشش داده می شوند .

علاوه بر آن ، دندان بیلداپ شده بر خلاف دندانی که روکش روی آن قرار می گیرد ، قابلیت دید و دسترسی داشته و در صورت بروز پوسیدگی حتی جزئی و اندک ، قابل تشخیص هم به طور کلینیکی و هم از طریق رادیوگرافی است . بر خلاف پوسیدگی ایجاد شده در زیرروکش که متاسفانه بسیاری از اوقات نه در معاینه ی کلینیکی و نه در رادیوگرافی قابل تشخیص نیست ، مگر زمانی که پوسیدگی بسیار پیشرفت کرده و عمده ی نسوج دندان را از بین برده باشد .

در حالیکه درمان غیر مستقیم با روکش بسته به نوع آن نیاز به ۲ تا ۴ جلسه زمان دارد ، درمان مستقیم دندان ها با بیلداپ دندانی تنها در یک جلسه امکان پذیر است .

  از چه موادی جهت بیلداپ دندان ها می توان استفاده کرد ؟

جهت بیلداپ دندان ها می توان از مواد ترمیمی آمالگام و کامپوزیت استفاده نمود . این دو ماده هر کدام در موارد خاصی مورد تجویز دارند و نمی توان در مورد ارجحیت هر کدام از آنها نسبت به دیگری حکم قطعی صادر کرد . بیشترین سوالی که در مورد تفاوت این مواد وجود دارد ، در مورد استحکام آنها و اختلاف عملکرد این دو ماده در مقاومت در برابر شکست است .

با اینکه اگر دو ماده را در مکعب های جداگانه قرارداده و زیر دستگاهی قرار دهیم که تا زمان شکست آنها نیرو بر آنها وارد کند ، آمالگام استحکام فشاری بیشتری را نسبت به کامپوزیت نشان می دهد ، ولی زمانی که این دو ماده  در حفره ی دندانی قرار می گیرند ، نمی توان به یقین گفت که هر دندانی که با آمالگام بازسازی شود لزوما مستحکم تر از دندانی است که با کامپوزیت ترمیم شده است.

زیرا بر خلاف آمالگام ، کامپوزیت قابلیت باند شدن به بافت دندانی  ( مینا و عاج ) را دارد و بسیاری از اوقات این مجموعه ی یکپارجه ی دندان و کامپوزیت در برابر نیروهای وارده عملکرد بهتری دارند . در عین حال که برای باز سازی دندان ها با کامپوزیت به دلیل همین خاصیت باند شدن کامپوزیت به دندان ، بافت باقیمانده ی دندانی تقریبا بدون هیچ تراش و تغییری آماده برای بازسازی است ، اما آمالگام برای قرارگیری در حفره ی دندان به دلیل نداشتن قابلیت باند به دندان ، نیاز به گیر مکانیکی و در نتیجه تراش از بافت دندان دارد .

امروزه تقاضا برای درمان های زیبایی باعث شده است که بیلداپ دندان ها با کامپوزیت در بسیاری موارد اولین گزینه باشد . کامپوزیت های نسل جدید علاوه بر تنوع رنگی زیاد که امکان بازسازی دندان را در لایه های مختلف و مشابه با رنگ دندان بوجود اورده است ، با بهبود قابل توجه در استحکام فشاری و خمشی ، عملکرد عالی آنها در نواحی تحت فشار را نیز باعث شده است و به طور کلی آنها را انتخابی بسیار مناسب جهت بیلداپ های دندانی چه از نظر زیبایی و جه از نظر عملکرد کرده است .

 ماندگاری و دوام بیلداپ‌های دندانی چقدر است ؟

طول عمر بیلداپ‌های دندانی به چند عامل بستگی دارد:

  • میزان بافت باقیمانده دندان

  • موقعیت دندان در قوس فکی

  • اکلوژن یا نحوه‌ی روی هم آمدن دندان‌ها که مشخص می‌کند چه میزان فشار بر روی دندان وارد می‌شود.

  • میزان رعایت بهداشت دهان و دندان

با ملاحظه و مراقبت و رعایت بهداشت به شکل درست و منظم، بیلداپ‌ها می‌توانند طول عمری طولانی داشته باشند، با توجه به این مسئله که تمام بافت سالم دندان در بیلداپ نگهداری می‌شود.

12 پاسخ به "بیلداپ یا بازسازی دندان و تفاوت آن با روکش دندان"

mir
وقتتون بخیر ، یه سوال داشتم. من دندون اسیاب کوچیک فک بالام رو عصب کشی کردم و نمیخام روکشش کنم . اگه بیلداپ کنم متوجه نشدم اگه امالگام کنم محکمتره؟ ولی وقتی بخندم رنگ سیاهش معلوم میشه. اگه همرنگ دندون بشه دوام داره؟
    آرتمان درمان
    وقت شما بخیر ، آمالگام ماده‌ای قوی‌تر از کامپوزیت (مواد همرنگ دندان) است، اما وقتی در داخل حفرات دندانی قرار می‌گیرند شرایط فرق می‌کند و هر کدام مورد تجویز خود را خواهند داشت. دندان آسیای کوچک چون در محدوده‌ی زیبایی قرار دارد و با لبخند شما دیده می‌شود، باید با کامپوزیت بیلداپ گردد. بیلداپ‌های کامپوزیتی در صورت رعایت اصول درمان و کاربرد مواد مناسب، به دلیل باند شدن کامپوزیت به بافت دندان، از طول عمر مناسبی برخوردارند.
erfan
سلام، یه سوال داشتم، من یکی از دندونای عقبم خیلی پوسیدگی داره ولی درد نداره ، اگر عصب کشی نخواد باز هم میتونم بیلداپ انجام بدم یا فقط برای دندونای عصب کشی شده اس؟ مرسی
    admin
    با سلام، بیلداپ در مورد تمام دندان‌هایی که بافت زیادی از دست داده‌اند اما حداقلی از دیواره‌ها را جهت بازسازی دارند، قابل انجام است. ممکن است در این دندان‌ها پوسیدگی بسیار نزدیک عصب یا پالپ دندان باشد ولی عصب درگیر نشود و یا امکان دارد عصب باز شود و نیاز به درمان ریشه باشد و پس از آن بیلداپ انجام شود.
toba
سلام ، وقت شما بخیر من یکی از دندون های اسیاب فک بالام خیلی خراب شده. چند جا رفتم گفتن باید بکشم ایمپلنت کنم میشه نکشم و بیلداپش کنم؟
    admin
    وقت شما بخیر، برای بیلداپ دندان‌ها باید حداقل میزانی از بافت دندان جهت ایجاد گیر و مقاومت ماده‌‌ی ترمیمی باقی مانده باشد. اینکه این امکان برای دندان شما وجود داشته باشد با معاینه کلینیکی و بررسی رادیوگرافی مشخص می‌شود.
hanie
سلام وقت بخیر ، روکش ها جنسشون محکمتر نیست نسبت به کامپوزیت ؟ برای دندون بهتر نیستن ؟
    آرتمان درمان
    وقت شما بخیر، موادی که روکش‌ها از آن ساخته می‌شوند (فلز سرامیک و یا سرامیک‌های تقویت‌شده) دارای استحکام بالاتری نسبت به موادی است که بیلداپ‌ها از آن ساخته می‌شوند (کامپوزیت یا آمالگام). ولی این مسئله لزوما به معنای افزایش طول عمر دندانی که روکش روی آن قرار می‌گیرد نیست. در روکش‌ها در مواردی که دندان زیر روکش دچار مشکل می‌شود، متاسفانه در بسیاری موارد این مشکل نه بطور کلینیکی و نه در رادیوگرافی قابل تشخیص نیست. حسن بزرگ بیلداپ در این است که اگر دچار مشکلی هم بشوند چون برخلاف روکش‌ها در دید و قابل دسترسی‌اند، بلافاصله می‌توان مشکل را تشخیص داده و آن را برطرف کرد.
هادی
– سلام ، عمر این بیلداپ ها مثل روکشه ؟
    آرتمان درمان
    با سلام، بیلداپ‌ها نسبت به روکش‌ها نیاز به مراقبت بیشتری دارند. اما در صورت ملاحظه و رعایت بهداشت صحیح می‌توانند تا طولانی‌مدت دوام داشته باشند.
زهرا
دندون آسیابمو هفته قبل عصب کشی کردم. اگه روکش نزارم و اونجوری که تو عکس هست بیلداپ بشه نمیشکنه؟
    آرتمان درمان
    بیلداپ دندان با در نظر گرفتن بیومکانیک نیروهای وارد به دندان انجام می شود، به گونه ای که دندان بتواند در برابر نیروهای جویدن مقاومت کند. مزیت بزرگ بیلداپ دندان آن است که تمام بافت باقی مانده دندانی حفظ می شود و دندان به نحوی پوشش داده شده و بازسازی می شود که می تواند نیروهای وارده را تحمل کند.
دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید